Een patiënt die al meer dan een jaar aan algodystrofie van de pols lijdt, dient een dossier in bij de CPAM om een vergoeding voor langdurige ziekte te verkrijgen. Twee maanden later vraagt hij de MDPH om een percentage van arbeidsongeschiktheid. De antwoorden van de twee instanties hebben niets met elkaar te maken, en de toegekende percentages ook niet. Deze discrepantie is geen administratieve fout: het weerspiegelt verschillende beoordelingssystemen, doelstellingen en schalen die naast elkaar bestaan zonder coördinatie.
CPAM, MDPH, AT/MP-regeling: drie circuits voor dezelfde pijn
Algodystrofie, of complex regionaal pijnsyndroom, staat niet op de lijst van 30 langdurige aandoeningen die officieel zijn erkend. Om een vergoeding te krijgen op basis van ALD, moet men door het ALD buiten de lijst systeem gaan, dat een evolutie van minstens zes maanden met langdurige of kostbare zorg vereist. De behandelende arts stelt een zorgprotocol op, de CPAM beoordeelt het, en het antwoord hangt in grote mate af van de degelijkheid van het medisch dossier.
Wanneer men tegelijkertijd een dossier bij de MDPH samenstelt, verandert de logica. De commissie beoordeelt de functionele beperkingen in het dagelijks leven, niet de arbeidscapaciteit. Een percentage lager dan 50 % kan nog steeds recht geven op een RQTH, maar sluit de toegang tot bepaalde hulp zoals de AAH uit. Door het percentage van invaliditeit voor erkende algodystrofie te begrijpen, krijgt men beter inzicht in waarom dezelfde patiënt zeer verschillende percentages kan toegewezen krijgen, afhankelijk van de aangevraagde instantie.
Het AT/MP-regime (arbeidsongeval of beroepsziekte) hanteert nog een andere schaal. Het percentage van IPP (permanente gedeeltelijke arbeidsongeschiktheid) wordt vastgesteld na een medische expertise die is gebaseerd op artikel R. 434-32 van de Code van de Sociale Zekerheid. Dit percentage bepaalt de uitbetaling van een rente of kapitaal, afhankelijk van of het een bepaalde drempel overschrijdt.
ALD buiten de lijst en dagelijkse vergoedingen: wat algodystrofie concreet mogelijk maakt
De erkenning als ALD buiten de lijst geeft geen percentage van invaliditeit. Het opent een recht: de voortzetting van de dagelijkse vergoedingen kan tot drie jaar duren, tegen zes maanden in het klassieke regime. Voor een aandoening waarvan de evolutie onzeker blijft en de aanvallen onvoorspelbaar zijn, verandert deze verlengde duur de financiële situatie.
Na deze periode, als het terugkeren naar het werk onmogelijk blijft, kan de CPAM een overgang naar invaliditeit voorstellen. Voorwaarde: een vermindering van minstens twee derde van de arbeidscapaciteit of het inkomen. De medische adviseur geeft een advies, en de toegekende categorie (1, 2 of 3) bepaalt het bedrag van het pensioen.
De reacties hierover variëren, maar verschillende verzekerden melden dat de overgang van ALD naar invaliditeit niet automatisch gebeurt. Vaak moet men opnieuw contact opnemen, aanvullende documenten indienen, en soms een weigering aanvechten voor de commissie voor bemiddelingsgeschillen.
De valstrik van een onvolledig medisch dossier
Een enkele beoordeling is bijna nooit voldoende om een algodystrofie voor een expert te karakteriseren. De Budapest-criteria, die de diagnostische referentie van SDRC blijven, vereisen dat men verschillende klinische tekenen combineert: onevenredige pijn, vasomotorische stoornissen, stijfheid, huidveranderingen. Een longitudinaal medisch dossier weegt zwaarder dan een enkel expertiseverslag.
Concreet betekent dit dat het nuttig is om te verzamelen:
- De verslagen van opeenvolgende consultaties die de evolutie van de symptomen over meerdere maanden tonen
- De beeldvormingresultaten (botscintigrafie, MRI) met datum en commentaar van de radioloog
- De voorschriften voor pijnstillende behandelingen, fysiotherapie of sympathische blokken, die de chronische aard aantonen
- De medische attesten die de functionele beperkingen in dagelijkse handelingen en op het werk beschrijven
Zonder deze verzameling van gedateerde bewijzen kan de aangestelde expert concluderen dat er verbetering is of dat de toestand gestabiliseerd is met weinig gevolgen, wat het percentage naar beneden trekt.
Percentage van arbeidsongeschiktheid MDPH en RQTH: twee begrippen die niet verward mogen worden
De RQTH en het percentage van arbeidsongeschiktheid zijn twee afzonderlijke beslissingen, ook al komen ze van dezelfde commissie. Men kan een RQTH verkrijgen met een percentage lager dan 50 %, wat de toegang tot werkplek aanpassingen of begeleid werk vergemakkelijkt. Aan de andere kant vereist de toegang tot de AAH of de mobiliteitskaart een hoger percentage.
Voor een algodystrofie hangt het MDPH-percentage af van de objectief vastgestelde functionele gevolgen. Een aantasting van de dominante bovenste ledemaat die fijne grip belemmert, zal anders worden gewaardeerd dan een aantasting van de voet bij een zittende werknemer. De professionele context en de dagelijkse handelingen wegen even zwaar als de diagnose zelf.
Een ondergewaardeerd percentage aanvechten
Als het toegekende percentage te laag lijkt, is er een beroep mogelijk bij de rechtbank voor geschillen over arbeidsongeschiktheid (nu de sociale afdeling van de rechtbank). De gerechtelijke medische expertise kan de gevolgen opnieuw evalueren, vooral als er in de tussentijd nieuwe medische elementen zijn geproduceerd.
Men moet in gedachten houden dat de termijnen voor beroep zijn gereguleerd. Gewoonlijk heeft men twee maanden na de kennisgeving om in beroep te gaan. Na deze termijn wordt de beslissing definitief, tenzij men een latere verergering kan aantonen.
Algodystrofie en medische expertise: bereid de afspraak voor die alles vastlegt
De medische expertise blijft het beslissende moment, of het nu voor de CPAM, de MDPH of het AT/MP-regime is. De medische expert heeft vaak minder dan een uur om een aandoening te beoordelen waarvan de symptomen van dag tot dag fluctueren.
Enkele concrete reflexen verbeteren de kwaliteit van het dossier:
- Neem een chronologische map mee met alle medische documenten, geen stapel losse papieren
- Schrijf een persoonlijk samenvatting van één pagina waarin de handelingen worden beschreven die dagelijks onmogelijk of pijnlijk zijn geworden
- Vraag aan uw behandelende arts om een gedetailleerd medisch attest op te stellen dat specifiek voor de expertise is geschreven, geen standaard voorschrift
De expert beoordeelt wat hem wordt getoond, niet wat vergeten is te vermelden. Een pijn die niet in het dossier is beschreven, is een pijn die voor de administratie niet bestaat.
De erkenning van een algodystrofie als langdurige ziekte, in invaliditeit of via een percentage van arbeidsongeschiktheid MDPH is gebaseerd op afzonderlijke dossiers, schalen die niet met elkaar communiceren en experts die niet dezelfde beoordelingssystemen toepassen. Elk dossier afzonderlijk opstellen, met de juiste documenten voor elke instantie, blijft de enige manier om een evaluatie te verkrijgen die de realiteit van de gevolgen weerspiegelt.
